راهنمای کامل بازار وکیل شیراز | راهنمای خرید، آدرس و بازدید

بازار وکیل شیراز مرکز اصلی تجارت شهر و روایتگر تاریخ و فرهنگ آن است. سفر به شیراز بدون بازدید از این بازار تکمیل نمی شود. در بازار وکیل می توانید در کنار تماشای یکی از شاهکارهای معماری دوره زندیه، تجربه خرید و گشت و گذار دلپذیری را تجربه کنیدسفر به شیراز بدون بازدید از این بازار تکمیل نمی شود. در بازار وکیل می توانید در کنار تماشای یکی از شاهکارهای معماری دوره زندیه، تجربه خرید و گشت و گذار دلپذیری را تجربه کنید و سپس به دیگر جاهای دیدنی شیراز مثل ارگ کریم‌خان و مسجد وکیل هم سر بزنید.در این مقاله از وب سایت «یه جای خوب»، یک راهنمای جامع و کاربردی برای گشت و گذار در مجموعه تاریخی و تجاری وکیل آماده کرده ایم. 

⚜️ مواردی که در ادامه می خوانید عبارتند از:

• بررسی اطلاعات بازدید، مسیرهای دسترسی و وضعیت پارکینگ های اطراف
• نگاهی به قدمت، تاریخچه، پلان و معماری منحصربه فرد بازار
• معرفی راسته های اصلی و راهنمای دقیق خرید انواع کالا 
• معرفی جاذبه های دیدنی داخل و مجاور مجموعه
• پیشنهاد بهترین کافه ها و رستوران های اطراف برای استراحت و صرف غذا
• معرفی هتل ها و اقامتگاه های نزدیک جهت دسترسی سریع تر به بازار

بازار وکیل شیراز کجاست؟

این بازار تاریخی در مرکز شهر شیراز و در محدوده میدان شهرداری (میدان شهدا) واقع شده است و یکی از بهترین مکان های تاریخی شیراز به حساب می آید. مجموعه وکیل ورودی های متعددی از خیابان های زند، طالقانی و لطفعلی خان زند دارد. با توجه به قرارگیری این بازار در بافت قدیمی و پرترافیک شهر، انتخاب مسیر درست پر اهمیت خواهد بود:

• مترو (سریع ترین مسیر): ایستگاه متروی «زندیه» در خط یک، نزدیک ترین ایستگاه به بازار است. پس از خروج از ایستگاه، با حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیاده روی در خیابان زند به ورودی اصلی بازار خواهید رسید.
• اتوبوس و تاکسی: ایستگاه های اتوبوس میدان شهرداری و خطوط تاکسی رانی مستقر در خیابان زند، دسترسی با وسایل نقلیه عمومی را بسیار ساده کرده اند.
• وضعیت پارکینگ نزدیک بازار وکیل: در صورت استفاده از ماشین شخصی، باید در نظر بگیرید که خیابان های مجاور بازار در طول روز بسیار پر ترافیک هستند. برای رفع این مشکل، می توانید از پارکینگ های عمومی اطراف مانند پارکینگ طبقاتی طالقانی یا پارکینگ وکیل استفاده کنید تا بدون نگرانی بابت جای پارک، به گشت و گذار بپردازید.

قدمت و تاریخچه بازار وکیل شیراز

دستور ساخت این بازار تاریخی در اواخر قرن دوازدهم هجری قمری توسط کریم خان زند (وکیل الرعایا) صادر شد. هدف او از احداث این مجموعه، ایجاد یک مرکز منسجم و بزرگ برای تمرکز امور تجاری، اقتصادی و گمرکی در پایتخت حکومت زندیه بود.طبق اسناد تاریخی، معماری و طراحی این بازار با الهام از بازار قیصریه لار و بازارچه بلند اصفهان انجام شده است؛ با این تفاوت که بازار وکیل در مقیاسی بسیار بزرگ تر و با اصول مهندسی مقاوم تری بنا گردید. این استحکام به حدی است که با گذشت بیش از دو قرن و وقوع زلزله های متعدد در شیراز، کالبد اصلی این بنا همچنان پابرجا و فعال باقی مانده است.

معماری بازار وکیل شیراز

از ویژگی های بارز این مجموعه، مهندسی دقیق و سازگاری آن با اقلیم منطقه است. پلان بازار وکیل شیراز به شکل یک صلیب طراحی شده است؛ به این معنا که دو رشته اصلی (شمالی-جنوبی و شرقی-غربی) در یک نقطه مرکزی به نام «چهارسوق» یکدیگر را قطع می کنند و ساختاری منظم را شکل می دهند.

مصالح اصلی به کار رفته در این بنا شامل آجر، گچ و آهک است که روی پایه های سنگی بسیار قطور استوار شده اند. طاق های ضربی و سقف بسیار بلند بازار (که ارتفاع آن به حدود ۱۰ متر می رسد) یکی از شاهکارهای معماری این مجموعه محسوب می شود. در سقف این طاق ها، دریچه هایی به نام «هورنو» تعبیه شده که نور طبیعی را در طول روز تامین می کنند. ترکیب این دریچه ها با ارتفاع بلند سقف و بادگیرهای تعبیه شده در چهارسوق، اعث می‌شود هوای داخل بازار حتی در گرم‌ترین روزهای تابستان نیز خنک و مطبوع بماند. به همین دلیل، باعث می  شود بازار وکیل همواره در صدر لیست جاهای دیدنی شیراز در تابستان قرار می‌گیرد، چرا که پناهگاهی امن در برابر آفتاب تند جنوب است.

بخش های مختلف و راسته های بازار وکیل شیراز

در این بخش برای آنکه بتوانید نقشه ذهنی کاملی از بازار پیدا کنید، تمام راسته ها و بخش های مختلف آن را عنوان کرده و درخصوص موقعیت و ویژگی های آن ها توضیح داده ایم. چنانچه می خواهید هنگام گشت و گذار در بازار بزرگ وکیل سردرگم نشوید، مطالعه این بخش کمک زیادی به شما خواهد کرد.

✔️راسته های اصلی بازار وکیل شیراز

چهار مسیر اصلی بازار (راسته) از نقطه چهارسوق به چهار جهت جغرافیایی منشعب می شوند:

✔️راسته شمالی (بازار کلاه دوزها)

این مسیر که طولانی ترین بخش بازار است، دارای ۴۸ طاق بوده و به سمت دروازه اصفهان امتداد دارد. در گذشته این بخش مقر اصلی کلاه مال ها و نمدکاران بوده است؛ اما امروزه بیشتر به فروش انواع ترمه و پوشاک اختصاص دارد. در این راسته می توانید فرهنگ و سبک زندگی مردم بومی شیراز را بیشتر تجربه کنید.

✔️راسته جنوبی (بازار بزازان)

راسته جنوبی شلوغ ترین و پرترددترین بخش بازار وکیل شیراز است که به سرای مشیر ختم می شود. این مسیر در گذشته قلب تپنده تجارت پارچه بوده و امروزه با انبوهی از پارچه های رنگارنگ و طرح های عشایری، یکی از جذاب ترین بخش های بازار به شمار می رود.

✔️راسته شرقی (بازار علاقه بندان)

در گذشته به سازندگان نوار، روبان و قیطان، علاقه بند می گفتند. این راسته که دارای ۱۹ طاق است، امروزه تغییر کاربری داده و بیشتر به فروش فرش های اصیل، گلیم و فعالیت عطاری های باسابقه اختصاص دارد.

✔️راسته غربی (بازار ترکش دوزها)

این بخش از بازار دارای ۱۱ طاق است و در گذشته مرکز تولید ترکش (تیردان) بوده است. امروزه این راسته به یکی از مراکز اصلی عرضه فرش های دستباف و نفیس ایرانی تبدیل شده است.

خرده بازارها، سراها و بخش های فرعی بازار وکیل شیراز

علاوه بر چهار مسیر اصلی، معماری بازار وکیل شیراز شامل فضاها و حیاط های جانبی متعددی است که برای استراحت تجار و دسته بندی بهتر مشاغل ساخته شده بودند:

بازار شمشیرگرها

• این خرده بازار در امتداد راسته ترکش دوزها (بخش غربی و جنوبی) قرار دارد و ورودی آن از مقابل سردر مسجد وکیل آغاز می شود. همان طور که از نامش پیداست، این مکان در دوره زندیه محل ساخت سلاح سرد بوده است، اما در حال حاضر حجره های آن به فروش صنایع دستی و دست بافته های عشایری مشغول هستند.

سراهای راسته شمالی

• در مسیر راسته شمالی، سه کاروانسرا یا «سرای» تاریخی به نام های سرای گمرک، سرای احمدی و سرای روغنی وجود دارند. این سراها در واقع حیاط هایی هستند که حجره های تجاری در اطراف آن ها بنا شده و در گذشته به عنوان استراحتگاه بازرگانان شهرهای دیگر و انبار کالا استفاده می شدند.

سرای فیل

• یکی دیگر از کاروانسراهای مهم مجموعه است که ورودی آن در بازار شمشیرگرها قرار دارد و ساختاری مشابه سایر سراهای تاریخی بازار دارد.

بازار نو

• این بخش در دوره زندیه ساخته نشده، بلکه در دوران قاجار به عنوان امتدادی برای راسته شمالی (به سمت دروازه اصفهان) احداث و به کالبد اصلی بازار متصل شده است و در آن اجناس متنوعی به فروش می رسد.

راهنمای خرید از بازار وکیل؛ چه چیزی را از کجا بخریم؟

این مجموعه تاریخی یکی از غنی ترین مراکز خرید شیراز است و می توان گفت برای هر سلیقه و نیازی، کالایی برای عرضه دارد. برای اینکه در میان راسته های طولانی و حجره های متعدد سردرگم نشوید، محصولات اصلی بازار را در دسته بندی های زیر تفکیک کرده ایم:

۱. پارچه و پوشاک

راسته جنوبی (یا همان بازار بزازان) قطب اصلی منسوجات است. با قدم زدن در این بخش، معتبرترین حجره های پارچه فروشی شیراز بازار وکیل را پیدا خواهید کرد که تنوع بی نظیری از طرح ها و رنگ ها را پیش روی شما می گذارند؛ از حریرهای مجلسی گرفته تا پارچه لباس قشقایی در بازار وکیل شیراز که با رنگ های شاد و خیره کننده خود جلب توجه می کنند.در این راسته علاوه بر پارچه های قواره ای، برای خرید پوشاک آماده نیز گزینه های فراوانی وجود دارد. بسیاری از گردشگران به دنبال تهیه مانتو بازار وکیل هستند تا یادگاری کاربردی از این سفر داشته باشند.

۲. زیورآلات، اکسسوری و چرم

برای تهیه اکسسوری های ماندگار، مغازه های متعددی در سطح بازار و به ویژه در حوالی چهارسوق پراکنده اند. باسابقه ترین حجره های نقره فروشی در بازار وکیل شیراز در این بخش ها قرار دارند که آثاری با نگین های فیروزه، عقیق و نقوش مینیاتوری ارائه می دهند. اگر به دنبال تنوع بیشتر با قیمت های اقتصادی تر هستید، انواع بدلیجات بازار وکیل با طرح های سنتی و مدرن در دسترس است. برای خرید محصولات چرمی باکیفیت نیز می توانید به مغازه های چرم فروشی بازار وکیل در اردو بازار، سر بزنید که کیف، کفش و کمربندهای دست دوز اصیلی را تولید می کنند.

۳. سوغات، صنایع دستی و خوراکی ها

سرای مشیر و بازار شمشیرگرها بهترین مقصد برای تهیه صنایع دستی بازار وکیل از جمله خاتم کاری، میناکاری و منبت کاری هستند. در همین بخش ها می توانید باکیفیت ترین ظروف مسی بازار وکیل شیراز را به طور مستقیم از کارگاه های مسگری تهیه کنید. برای خرید مسقطی، فالوده خشک، عرقیجات ناب و ادویه های معروف شیراز نیز، راسته شرقی (بازار علاقه بندان) و حجره های قدیمی عطاری بازار وکیل شیراز کامل ترین مجموعه ها را با عطری فراموش نشدنی در اختیارتان می گذارند.

۴. سایر کالاها

در لابه لای راسته های اصلی، مغازه های کوچکتری نیز وجود دارند که به تامین نیازهای خرد و روزمره می پردازند. انواع وسایل دوخت و دوز، ملیله و تزئینات لباس را می توانید از خرازی شیراز بازار وکیل تهیه کنید. همچنین چندین فروشگاه برای خرید لوازم ارایشی بازار وکیل شیراز در این مجموعه فعال هستند که بیشتر در ورودی ها و راسته های فرعی متمرکز شده اند، اگرچه بازار وکیل اصالت خود را حفظ کرده است، اما برای کسانی که در کنار سنت به دنبال برندهای روز هستند، بررسی مراکز خرید شیراز در مناطق مدرن‌تر شهر نیز پیشنهاد می‌شود.

خرید غیرحضوری از بازار وکیل شیراز

با توجه به وسعت و بافت سنتی این مجموعه، پلتفرم یکپارچه و واحدی به عنوان فروشگاه اینترنتی بازار وکیل وجود ندارد که تمام محصولات راسته ها را پوشش دهد. با این حال، تجارت در این بازار همسو با تکنولوژی پیش رفته است و بسیاری از حجره داران محصولات خود را در فضای مجازی عرضه می کنند.

✔️برای مثال: صفحات متعددی با عناوینی مانند بدلیجات بازار وکیل شیراز اینستاگرام در حال فعالیت هستند که امکان ثبت سفارش آنلاین را فراهم کرده اند. همچنین برخی از تولیدکنندگان بزرگ تر پوشاک، آدرس اختصاصی سایت بازار وکیل مانتو یا پارچه خود را راه اندازی کرده اند تا مشتریان از سراسر ایران بتوانند بدون نیاز به مراجعه حضوری، خریدهای خود را انجام دهند.

جاذبه های دیدنی بازار وکیل شیراز

مجموعه وکیل شیراز تنها یک مرکز خرید نیست، بلکه یک شاهکار معماری است که چندین بنای مهم دوران زندیه را به هم متصل می کند. در حین گشت و گذار و خرید، بازدید از این جاذبه ها را در برنامه خود قرار دهید:

چهارسوق بازار

پیش تر راجع به چهارسوق توضیح دادیم. تقاطع اصلی بازار که راسته های مختلف در آن به هم می رسند، به چهارسوق معروف است. سقف این بخش بالاتر از سایر قسمت ها ساخته شده و گنبد بزرگ و بادگیرهای آن، نقش مهمی در تهویه و خنک نگه داشتن هوای داخل بازار در گذشته داشته اند.

• موقعیت نسبت به بازار: هسته مرکزی (محل تقاطع دو راسته اصلی شمالی-جنوبی و شرقی-غربی)
• آدرس: داخل مجموعه بازار وکیل
• هزینه بازدید: رایگان

سرای مشیر

این سرای زیبای قاجاری با حوض مرکزی و درختان نارنج، فضایی بسیار دلنشین برای استراحت مسافران فراهم کرده است. سرای مشیر یکی از بهترین مراکز برای تماشا و خرید صنایع دستی، ظروف مس و خاتم کاری محسوب می شود.

• موقعیت نسبت به بازار: متصل به بازار (در انتهای راسته جنوبی)
• آدرس: تقاطع خیابان طالقانی و لطفعلی خان زند، انتهای راسته جنوبی بازار وکیل
• هزینه بازدید: رایگان

مسجد وکیل

این مسجد به دلیل داشتن یک شبستان وسیع با ۴۸ ستون سنگی یکپارچه مارپیچ و کاشی کاری های منحصربه فرد، یکی از مهم ترین بناهای تاریخی شیراز به شمار می رود. درب ورودی این مسجد دسترسی مستقیمی به فضای بازار دارد پس از بازدید از مسجد، با کمی پیاده‌روی می‌توانید به زیارت شاهچراغ شیراز بروید که تلألؤ آینه‌کاری‌هایش در نزدیکی بازار، معنویتی خاص به سفر شما می‌بخشد.

• موقعیت نسبت به بازار وکیل شیراز: مجاور بخش غربی بازار (متصل به راسته شمشیرگرها)
• آدرس: خیابان آیت الله طالقانی، غرب بازار وکیل
• هزینه بازدید: دارد (حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان برای گردشگران ایرانی)

حمام تاریخی وکیل

این حمام تاریخی امروزه تغییر کاربری داده و به عنوان موزه مردم شناسی فعالیت می کند. با بازدید از مجسمه ها و فضا سازی های این موزه، می توانید با آداب و رسوم، مشاغل و سبک پوشش مردم در دوره زندیه آشنا شوید.این حمام تاریخی امروزه تغییر کاربری داده و به عنوان یکی از موزه های شیراز فعالیت می‌کند.

• موقعیت نسبت به بازار: در مجاورت بخش غربی بازار (کمی جلوتر از مسجد وکیل)
• آدرس: تقاطع خیابان طالقانی و لطفعلی خان زند، جنب مسجد وکیل
• هزینه بازدید: دارد (حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان برای گردشگران ایرانی)

کافه ها و رستوران های بازار وکیل شیراز

پس از ساعت ها پیاده روی و گشت و گذار در میان حجره های تاریخی، صرف یک وعده غذای سنتی باکیفیت یا یک نوشیدنی خنک، خستگی را از تن شما بیرون می کند. با توجه به توریستی بودن این منطقه، گزینه های بسیار خوبی در اطراف بازار وجود دارد و بسیاری از گردشگران پس از صرف شام در رستوران‌های اطراف بازار، به دنبال تجربه‌ای متفاوت هستند. بررسی جاهای دیدنی شیراز در شب، از پیاده‌راه سلامت گرفته تا نورپردازی‌های ارگ، می‌تواند پایان‌بخش یک روز پرماجرا باشد.

رستوران های سنتی بافت تاریخی

از قدیمی ترین، اصیل ترین و معروف ترین غذاخوری های سنتی شیراز می توان به رستوران شرزه بازار وکیل اشاره کرد. این رستوران در فاصله چند قدمی از بازار (در مجاورت مسجد وکیل) قرار دارد. کیفیت بالای کباب ها، نان داغِ پختِ همان جا و اجرای موسیقی زنده سنتی، شرزه را به انتخاب اول بسیاری از مسافران در میان رستوران های بازار وکیل شیراز تبدیل کرده است.علاوه بر شرزه، غذاخوری های باکیفیت دیگری نیز در بافت تاریخی زندیه (مثل عمارت شاپوری یا رستوران قوام) فعالیت می کنند که منوی کاملی از غذاهای محلی شیراز از جمله کلم پلو شیرازی را ارائه می دهند.

کافه های بازار وکیل شیراز

اگر زمان محدودی دارید و فقط به دنبال یک استراحت کوتاه، صرف قهوه، عرقیجات سنتی یا فالوده شیرازی هستید، کافه های متعددی در نزدیکی ورودی های بازار و مجاورت حمام وکیل (مانند کافه ژولپ و کافه فردوسی) قرار دارند که فضایی دنج و دلنشین را برای شما فراهم کرده اند.

هتل ها و اقامتگاه های نزدیک به بازار وکیل

محدوده خیابان زند، طالقانی و لطفعلی خان زند به دلیل قرارگیری در قلب بافت تاریخی شیراز، میزبان بهترین اقامتگاه های شهر است. اقامت در یک هتل نزدیک بازار وکیل شیراز این مزیت بزرگ را دارد که بدون نیاز به استفاده از ماشین و درگیر شدن با ترافیک مرکز شهر، تنها با چند دقیقه پیاده روی به بازار، ارگ کریم خان و سایر بناهای دوره زندیه دسترسی خواهید داشت ما در “یه جای خوب” لیست بهترین هتل های شیراز از نظر مسافران را برای شما آماده کرده‌ایم تا با خیالی آسوده از کیفیت خدمات، محل اقامت خود را انتخاب کنید..

✔️چند مورد از محبوب ترین و باکیفیت ترین هتل های بازار وکیل شیراز عبارتند از:

• هتل زندیه شیراز (۵ ستاره): لوکس ترین گزینه در مجاورت مجموعه زندیه با معماری سنتی و امکانات رفاهی کامل.
• هتل کریم خان شیراز (۴ ستاره): اقامتگاهی با معماری الهام گرفته از هنر آجرکاری دوره زندیه و دسترسی عالی به مراکز خرید.
•  هتل پارسه شیراز (۴ ستاره): گزینه هایی اقتصادی تر با سطح خدمات استاندارد و فاصله بسیار کوتاه تا ورودی های بازار.

رزرو آنلاین هتل در شیراز با «یه جای خوب» اگر قصد دارید اقامتی بی دغدغه در مرکز تاریخی شیراز داشته باشید، می توانید همین حالا وارد وب سایت «یه جای خوب» شوید. در پلتفرم ما مشخصات کامل، تصاویر اتاق ها، فاصله دقیق تا بازار وکیل و نظرات مسافران قبلی برای تمامی این هتل ها در دسترس است تا بتوانید با مقایسه دقیق، بهترین گزینه را با تضمین مناسب ترین قیمت برای سفر خود رزرو کنید.

جمع بندی 

گشت و گذار در بازار وکیل شیراز، تجربه ای فراتر از یک خرید معمولی است؛ قدم زدن در این راسته های آجری، در واقع سفری در زمان به دوران پایتختی شیراز در حکومت زندیه محسوب می شود. تنوع بی نظیر کالاها از پارچه های عشایری و صنایع دستی گرفته تا عطر ادویه ها، این مجموعه را به کامل ترین مرکز برای تهیه سوغات تبدیل کرده است. برای تجربه یک سفر راحت و بدون دغدغه ترافیک، پیشنهاد می کنیم اقامتگاه خود را از میان هتل های بافت تاریخی شهر در سایت «یه جای خوب» انتخاب کنید تا با آرامش کامل از تمام ظرفیت های این شاهکار معماری لذت ببرید.

سوالات متداول

۱. ورودی بازار وکیل کجاست؟

ورودی های اصلی در خیابان زند، میدان شهرداری و خیابان لطفعلی خان زند قرار دارند. بهترین مسیر دسترسی نیز ایستگاه متروی «زندیه» است.

۲. آیا بازار وکیل در روزهای جمعه و تعطیلات باز است؟

خیر؛ بیشتر حجره ها در روزهای جمعه و تعطیلات رسمی (مخصوصاً ایام سوگواری تقویم) تعطیل هستند.

۳. تفاوت بازار وکیل کرمان با مجموعه وکیل شیراز چیست؟

این دو بازار فقط تشابه اسمی دارند. بازار کرمان یادگار دوره صفویه و قاجار است، اما بازار شیراز توسط کریم خان زند بنا شده است.

۴. آیا بازار وکیل آباد مشهد ارتباطی به بازار شیراز دارد؟

خیر؛ هیچ ارتباطی ندارند. بازار وکیل شیراز یک بنای تاریخی است، اما وکیل آباد مشهد منطقه ای با مجتمع های تجاری مدرن است.

۵. برای خرید سوغات اقتصادی از بازار وکیل چه پیشنهادهایی وجود دارد؟

ادویه جات اصیل، عرقیجات سنتی، انواع مسقطی، و پارچه ها یا شال های محلی بهترین گزینه های خوش قیمت محسوب می شوند.