موزه عصارخانه شاهی اصفهان؛ راهنمای کامل بازدید

موزه عصارخانه شاهی اصفهان از موزه های اصفهان و بناهای تاریخی متفاوت شهر است که شما را با شیوه سنتی روغن گیری و بخشی از زندگی و مشاغل قدیم اصفهان آشنا می کند. اگر در برنامه سفر به اصفهان به دنبال تجربه ای متفاوت از بناهای شناخته شده هستید، بازدید از این عصارخانه می تواند انتخاب جذابی باشد. در میان جاهای دیدنی اصفهان، این مجموعه به دلیل معماری تاریخی و حفظ فضای یک عصارخانه سنتی، حال و هوایی متفاوت و سرگرم کننده دارد.

⚜️در این مقاله می خوانید:

• عصارخانه شاهی چیست و چرا ساخته شد؟
• عصارخانه شاهی کجاست و چگونه به آنجا برویم؟
• عصارخانه شاهی یعنی چه و در گذشته چه کاربردی داشت؟
• تاریخچه و معماری این بنای تاریخی چگونه است؟
• داخل موزه چه چیزهایی می بینیم؟
• روغن گیری سنتی چگونه انجام می شد؟
• کدام جاذبه ها و هتل ها به آن نزدیک هستند؟

اطلاعات	جزئیات
نام جاذبه	عصارخانه شاهی
نوع جاذبه	تاریخی و موزه ای
شهر	اصفهان
محدوده	بازار تاریخی اصفهان، نزدیک میدان نقش جهان
کاربری تاریخی	روغن گیری سنتی
ساعت کاری	شنبه تا پنجشنبه ۹:۳۰ صبح الی ۱۶:۵۰ عصرجمعه ها و ایام رسمی سوگواری تعطیل
هزینه بازدید	بازدیدکنندگان داخلی: ۱۰,۰۰۰ تومان و بازدیدکنندگان خارجی: ۱۰۰,۰۰۰ تومان
مدت زمان پیشنهادی بازدید	حدود ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت
بهترین زمان بازدید	در ساعات فعالیت مجموعه و ترجیحاً همراه با بازدید از نقش جهان و بازار
مناسب برای	علاقه مندان تاریخ، معماری، فرهنگ عامه و گردشگری خانوادگی

عصارخانه شاهی اصفهان

عصارخانه شاهی از عصارخانه های تاریخی اصفهان است که در دوره صفویه و در زمان شاه عباس اول ساخته شد. برخی منابع ذکر کرده اند که این بنا در تاریخ ۱۰۲۱ هجری قمری ساخته شده است. این مجموعه در گذشته برای روغن گیری از دانه های روغنی استفاده می شد و بخش های مختلفی مانند تیرخانه، گرم خانه، انبار، بارانداز و شترخان داشت.

امروزه عصارخانه شاهی به موزه تبدیل شده و بخشی از فضای سنتی و تجهیزات قدیمی آن حفظ شده است؛ بنابراین بازدید از آن فرصتی برای آشنایی با شیوه روغن گیری و یکی از مشاغل سنتی اصفهان قدیم است.

عصارخانه شاهی کجاست؟ 

عصارخانه شاهی در بافت تاریخی اصفهان، محدوده بازار تاریخی و نزدیک میدان نقش جهان اصفهان قرار دارد. موقعیت آن باعث شده بتوانید بازدید از موزه را با گشت وگذار در بازار و میدان نقش جهان ترکیب کنید.

• مسیر دسترسی با مترو: می توانید با مترو خود را به ایستگاه های نزدیک مرکز شهر برسانید و ادامه مسیر را با پیاده روی یا وسایل حمل ونقل عمومی طی کنید. بخش پایانی مسیر در بافت تاریخی و پیاده محور قرار دارد.
• مسیر دسترسی با خودروی شخصی: به دلیل شلوغی و محدودیت تردد در اطراف میدان نقش جهان، بهتر است خودرو را در پارکینگ های محدوده مرکزی پارک کرده و ادامه مسیر را پیاده بروید.

عصارخانه شاهی در کدام قسمت بازار قرار دارد؟

این بنا در محدوده بازار تاریخی اصفهان و نزدیک ورودی بازار قیصریه قرار گرفته است. بنابراین می توانید بازدید از عصارخانه را در برنامه گشت وگذار خود در بازار و میدان نقش جهان قرار دهید.

تاریخچه عصارخانه شاهی اصفهان

عصارخانه شاهی در سال ۱۰۲۱ هجری قمری، هم زمان با توسعه بازار بزرگ اصفهان و به دستور شاه عباس اول صفوی ساخته شد. نزدیکی آن به بازار باعث می شد روغن گیری و تجارت محصولات آن به راحتی با فعالیت های اقتصادی شهر ارتباط داشته باشد. گفته می شود درآمد این عصارخانه برای ساخت و نگهداری مسجد جامع عباسی (مسجد امام اصفهان) اختصاص می یافت.

عصارخانه های شاهی چه زمانی از فعالیت خارج شدند؟

کارکرد سنتی عصارخانه تا سال ۱۳۴۰ شمسی ادامه داشت و در آن روغن چراغ و روغن مورد استفاده در برخی مصارف صنعتی تولید می شد. با گسترش روش های صنعتی، فعالیت آن متوقف شد و بنا مدتی بدون استفاده باقی ماند. در سال ۱۳۷۹ شهرداری اصفهان آن را خریداری و برای حفظ بنا مرمت کرد.

تبدیل عصارخانه به موزه

مرمت عصارخانه حدود سه سال طول کشید و این مجموعه در سال ۱۳۸۴ به عنوان موزه افتتاح شد. در جریان بازسازی، ساختار تاریخی، تجهیزات عصارخانه و فضای سنتی آن حفظ شد تا بازدیدکنندگان با شیوه کار این کارگاه قدیمی آشنا شوند.

سقف های گنبدی، تیرهای چوبی عظیم، تجهیزات روغن گیری و تندیس های مومی شترها و کارگران، فضای موزه را به تصویری ملموس از یک عصارخانه سنتی تبدیل کرده اند. این موزه همچنین در سال ۲۰۱۷ موفق به دریافت جایزه ایکوم در بخش خلاقیت و نوآوری شد.

داخل موزه عصارخانه شاهی اصفهان چه می بینیم؟

بازدید از موزه عصارخانه شاهی فقط تماشای یک بنای تاریخی نیست؛ بخشی از تجهیزات و فضای سنتی روغن گیری نیز در آن حفظ شده تا نحوه فعالیت این کارگاه قدیمی را بهتر درک کنید.

سنگ آسیاب

سنگ های بزرگ آسیاب برای خرد کردن و آماده سازی دانه های روغنی استفاده می شدند و از مهم ترین تجهیزات عصارخانه بودند.

تیرخانه و تیرهای چوبی

در تیرخانه، مواد تحت فشار قرار می گرفتند تا روغن آن ها استخراج شود. تیرهای چوبی بزرگ، یکی از بخش های چشمگیر فضای موزه هستند.

خمره های نگهداری روغن

خمره ها برای نگهداری روغن استخراج شده استفاده می شدند و نمونه هایی از آن ها در فضای عصارخانه دیده می شود.

ابزارها و تجهیزات سنتی

بخشی از ابزارهای مورد استفاده در فرآیند روغن گیری حفظ شده اند و کنار هم قرار گرفتن آن ها، مراحل کار را برای بازدیدکنندگان ملموس تر می کند.

مجسمه ها و بازسازی فضای کار

تندیس ها و بازسازی فضای کار، تصویری از عصارخانه در زمان فعالیت آن ارائه می دهند و به درک بهتر شیوه کار روغن گیران قدیمی کمک می کنند.

روغن گیری در عصارخانه شاهی چگونه انجام می شد؟

فرآیند روغن گیری در عصارخانه به طور کلی شامل این مراحل بود:

دانه های روغنی - خرد شدن - آماده سازی - فشرده شدن - استخراج روغن - نگهداری

ابتدا دانه های روغنی با استفاده از سنگ های آسیاب بزرگ خرد و آماده می شدند. در برخی عصارخانه های سنتی، نیروی حیوانات برای به حرکت درآوردن تجهیزات به کار می رفت. سپس مواد تحت فشار قرار می گرفتند تا روغن آن ها استخراج و در ظروف مخصوص نگهداری شود.

این فرآیند نشان می دهد که عصارخانه شاهی یک کارگاه تولیدی کامل بوده و هر بخش آن نقش مشخصی در تولید روغن داشته است.

معماری عصارخانه شاهی چه ویژگی هایی دارد؟

معماری عصارخانه شاهی بیشتر بر کاربری و عملکرد بنا تمرکز دارد تا تزئینات ظاهری. فضای داخلی با ارتفاع زیاد، سقف های گنبدی و نورگیرهای سقفی، متناسب با فعالیت های یک کارگاه روغن گیری طراحی شده بود.

سقف های گنبدی و نورگیرها

سقف های بلند و گنبدی به شکل گیری فضای مناسب برای فعالیت های کارگاهی کمک می کردند و نورگیرهای سقف نیز روشنایی طبیعی داخل بنا را تأمین می کردند.

مصالح و ساختار بنا

مصالح و عناصر معماری بیشتر در خدمت استحکام، تهویه، نورگیری و تحمل تجهیزات سنگین بوده اند؛ به همین دلیل نباید انتظار تزئینات خاص و چشم گیری مانند کاشی کاری بناهای شاخص صفوی را داشت.

پلان عصارخانه شاهی چگونه است؟

پلان عصارخانه شاهی بر اساس مراحل مختلف کار و جابه جایی مواد شکل گرفته بود. بخش هایی مانند بارانداز، شترخان، گرم خانه و تیرخانه هرکدام کارکرد مشخصی در فرآیند تولید روغن داشتند.

به همین دلیل، ساختار بنا را می توان نوعی کارگاه چندبخشی دانست که فضاهای مختلف آن از ورود و آماده سازی مواد تا روغن گیری را پوشش می داد.

جاذبه های نزدیک به عصارخانه شاهی

قرار گرفتن عصارخانه در محدوده میدان نقش جهان باعث شده چند مورد از معروف ترین بناهای تاریخی اصفهان در فاصله کمی از آن قرار داشته باشند.

• سردر و بازار قیصریه: ورودی باشکوه بازار بزرگ اصفهان که عصارخانه شاهی هم در نزدیکی آن قرار دارد.
• کاخ عالی قاپو: کاخ تاریخی شش طبقه دوره صفوی در ضلع غربی میدان نقش جهان که با بالکن و تالار موسیقی شهرت دارد.
• مسجد شیخ لطف الله: مسجد تاریخی دوره صفوی در ضلع شرقی میدان که به گنبد و کاشی کاری های چشمگیر معروف است.
• مسجد جامع عباسی (مسجد امام): یکی از شاهکارهای معماری صفوی در ضلع جنوبی میدان نقش جهان که با کاشی کاری های زیبای خود شناخته می شود.

هتل های نزدیک به عصارخانه شاهی

اگر قصد اقامت نزدیک عصارخانه را دارید، برخی از هتل های اصفهان در اطراف میدان نقش جهان و بخش مرکزی شهر قرار گرفته‌اند و می‌توانند گزینه‌های مناسبی برای دسترسی راحت‌تر به این جاذبه تاریخی باشند.

هتل سنتی اصفهان

• هتل سنتی اصفهان: هتلی در نزدیکی میدان نقش جهان که در بنایی تاریخی و مرمت شده قرار دارد.

هتل عتیق اصفهان

• هتل عتیق اصفهان: اقامتگاهی در یک خانه تاریخی با معماری سنتی که به محدوده میدان نقش جهان نزدیک است.

هتل صفوی اصفهان

• هتل صفوی اصفهان: هتلی در خیابان فلسطین که دسترسی مناسبی به میدان نقش جهان دارد.

هتل ملک اصفهان

• هتل ملک اصفهان: هتلی در خیابان ملک که با خودرو دسترسی مناسبی به محدوده بازار و میدان نقش جهان دارد.

جمع بندی

در این مطلب به معرفی کامل موزه عصارخانه شاهی اصفهان پرداختیم و درباره تاریخچه، معماری، پلان، تجهیزات سنتی روغن گیری، مسیر دسترسی و جاذبه ها و هتل های نزدیک آن صحبت کردیم. این موزه می تواند انتخابی متفاوت برای آشنایی با بخشی از تاریخ اقتصادی و مشاغل سنتی اصفهان باشد.

اگر قصد سفر به اصفهان دارید، می توانید با مراجعه به سایت یه جای خوب، هتل های مختلف اصفهان را از نظر موقعیت، امکانات و قیمت بررسی و بهترین گزینه را متناسب با نیازتان رزرو کنید. همچنین برای دریافت مشاوره رایگان در انتخاب و رزرو هتل می توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید تا شما را برای انتخاب اقامتگاه مناسب راهنمایی کنند.

سوالات متداول

1. عصارخانه شاهی کجاست؟

عصارخانه شاهی در بافت تاریخی اصفهان و در محدوده بازار تاریخی، نزدیک میدان نقش جهان قرار دارد.

2. عصارخانه شاهی در چه دوره ای ساخته شده است؟

ساخت بنا به دوره صفویه و دوران شاه عباس اول نسبت داده می شود و برخی منابع سال ۱۰۲۱ هجری قمری را برای ساخت آن ذکر کرده اند.

3. در موزه عصارخانه شاهی چه چیزهایی می بینیم؟

سنگ های آسیاب، تیرهای چوبی، خمره ها، ابزارهای روغن گیری و بخش هایی از فضای بازسازی شده عصارخانه از جمله موارد قابل مشاهده در موزه هستند.

4. آیا عصارخانه شاهی به میدان نقش جهان نزدیک است؟

بله. قرارگیری آن در محدوده بازار تاریخی و نزدیک میدان نقش جهان باعث می شود بتوان بازدید از آن را با گردش در این مجموعه ترکیب کرد.

5. ساعت بازدید و قیمت بلیت عصارخانه شاهی چقدر است؟

ساعت فعالیت و هزینه بلیت ممکن است تغییر کند. برای جلوگیری از انتشار اطلاعات قدیمی، بهتر است پیش از مراجعه اطلاعات به روز را از مرجع رسمی یا مجموعه استعلام کنید.