آرامگاه فردوسی مشهد | راهنمای کامل در1405+آدرس و تصاویر

اگر قصد سفر به مشهد را دارید، مجله گردشگری یه جای خوب به شما پیشنهاد می کند که علاوه بر زیارت، از جاذبه های تاریخی این شهر نیز دیدن کنید. یکی از مهم ترین جاهای دیدنی مشهد که باید در لیست بازدیدهای شما قرار بگیرد، آرامگاه فردوسی مشهد است.

⚜️ آنچه در ادامه این مقاله خواهید خواند:

• زندگی پرفراز و نشیب حکیم ابوالقاسم فردوسی و چالش های او برای حفظ زبان پارسی

• داستان جالب عهدشکنی سلطان محمود غزنوی و سرنوشت شاهنامه

• تاریخچه ساخت، تخریب و بازسازی آرامگاه کنونی و معماران برجسته آن

• بخش های مختلف معماری آرامگاه و تندیس های داستان های شاهنامه

• اطلاعات دقیقی درباره آدرس، فاصله تا مشهد، ساعات بازدید و امکانات مجموعه

نام جاذبه:	آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی
موقعیت مکانی:	خراسان رضوی، شهر طوس، انتهای بلوار شاهنامه
فاصله تا مشهد:	حدود 31 کیلومتر (45 دقیقه با خودرو)
ساعات بازدید:	همه روزه از ساعت 9 الی 17
آرامگاه نامداران:	مهدی اخوان ثالث، محمدرضا شجریان

آرامگاه فردوسی مشهد

حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر قرن چهارم، از حماسه سرایان بزرگ ملی است که از سی سالگی سرودن شاهنامه را آغاز کرد و گفته می شود آن را بر پایه شاهنامه ابومنصوری به نگارش در آورد. این آثار گرانبهایش موجب زنده ماندن زبان فارسی شد. فردوسی دهقان و شاعر بود. در آن زمان دهقانان و دهقان زادگان اوضاع مالی خوبی داشتند و به همین دلیل او با انواع کتاب های شعر و ادبیات گذشته آشنا می شد.

آدرس آرامگاه فردوسی مشهد

خراسان رضوی، شهرستان مشهد، توس، بلوار شاهنامه (نمایش آدرس روی نقشه)

نحوه دسترسی به آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی در توس، حدود ۲۰ کیلومتری شمال مشهد، حدفاصل روستای اسلامیه و توس واقع شده است. چند راه برای رسیدن به آن دارید:

1. با مترو + اتوبوس

1. سوار خط یک مترو مشهد شوید و در ایستگاه «نمایشگاه» پیاده شوید.

2. از آنجا سوار اتوبوس خط ۲۰۲ (یا خط توس) شوید و تا ایستگاه آرامگاه فردوسی ادامه دهید.

نکته: مترو مسیر مستقیم تا توس ندارد؛ این روش ترکیبی است.

2. با اتوبوس

• خودتان را به پایانه فردوسی مشهد برسانید.

• سوار اتوبوس خط «پایانه فردوسی / آرامگاه فردوسی» شوید (حدود ۳۳ ایستگاه).

• در ایستگاه «درمانگاه شهید شوریده» یا «آرامگاه فردوسی» پیاده شوید و بقیه راه را پیاده طی کنید (تا ۲۰ دقیقه پیاده‌روی).

3. با تاکسی / اسنپ

• بهترین و راحت‌ترین گزینه برای مسافران؛ با ورود مسیر «آرامگاه فردوسی، توس» در اپلیکیشن تاکسی اینترنتی، مستقیم تا جلوی درب می‌رسید.

4. با خودروی شخصی

• از مشهد به سمت بلوار شاهنامه / جاده توس حرکت کنید و طبق تابلوهای «توس» پیش بروید. مسیر حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه است.

فاصله آرامگاه فردوسی تا مشهد

همانطور که می دانید، مقبره فردوسی در منطقه طوس قرار دارد و فاصله آرامگاه فردوسی تا مشهد 31 کیلومتر است. در واقع اگر بخواهیم فاصله بلوار شاهنامه تا مشهد را بگوییم، تقریبا معادل همان عدد بالا خواهد شد.

فاصله حرم امام رضا تا آرامگاه فردوسی

فاصله حرم امام رضا تا آرامگاه فردوسی حدود 31 کیلومتر است و با خودرو حدود 45 دقیقه زمان می برد.

 

فردوسی کیست؟

حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر قرن چهارم، از حماسه سرایان بزرگ ملی است که از سی سالگی سرودن شاهنامه را آغاز کرد و گفته می شود آن را بر پایه شاهنامه ابومنصوری به نگارش در آورد. این آثار گرانبهایش موجب زنده ماندن زبان فارسی شد.فردوسی دهقان و شاعر بود. در آن زمان دهقانان و دهقان زادگان اوضاع مالی خوبی داشتند و به همین دلیل او با انواع کتاب های شعر و ادبیات گذشته آشنا می شد. نوجوانی و جوانی او در روزگار سامانیان، با جنبش استقلال طلبی و هویت خواهی ایرانیان همراه شد. از طرفی پادشاهان سامانی با حمایت از زبان فارسی، فرصتی طلایی برای پرورش زبان و اندیشه ایرانی به وجود آوردند و جوانه ذوق و هنر فردوسی در این زمانه هویدا شد.

بعد از گذشت پنج دهه از زندگی فردوسی، حکومت سامانیان برکنار شدند و غزنویان که از قبایل ترک بودند، روی کار آمدند. در همین حوالی نگارش شاهنامه در شرف پایان بود. از آنجایی که فردوسی تمام همت و زمان خود را صرف نگارش این اثر بزرگ و ارزشمند کرده بود، در اواخر عمرش وضعیت مالی مساعدی نداشت و تصمیم گرفت در ابتدای این کتاب گرانبها در ستایش سلطان محمود غزنوی بنویسید و به وی تقدیم کند تا از این طریق پاداشی در خور دریافت کند.

گفته می شود سلطان محمود که در ابتدا وعده شصت هزار دینار برای این اثر پربار به او داده بود، زیر قولش زد و تنها یک دهم آن را (شصت هزار درهم) پرداخت کرد. فردوسی از پیمان شکنی محمود ناراحت شد و همین امر موجب شد که برای شروع یک سفر بارش را ببندد و از غزنین خارج شود.

شاید برایتان سوال باشد که چرا سلطان محمود زیر قولش زد؟

از دلایل عهدشکنی سلطان محمود می توان به این موضوع اشاره کرد که او سنی بود و فردوسی که شیعه بود، در کتاب خود به ستایش خدا، پیامبر و امامان پرداخته بود. همچنین شاهنامه تماما درباره مفاخر و بزرگان ایرانی است و قبایل ترک (گذشتگان محمود غزنوی) در آن مورد نکوهش قرار گرفته بودند.با این حال طولی نکشید که سلطان محمود از واکنش خود پشیمان شد و به مامورانش دستور داد تا همان پولی که وعده داده بود را به فردوسی تقدیم کنند اما هدیه او زمانی به طوس رسید که حکیم طوس با سربلندی و عزت، دار فانی را وداع گفت. دختر او نیز از گرفتن هدیه خودداری کرد و دگر بار به افتخاراتش افزوده شد.

خانواده فردوسی

طبق مدارک موجود، فردوسی یک پسر و یک دختر داشته است. پسر او در سال 359 هجری قمری به دنیا آمد و در سال 396 هجری قمری در 37 سالگی و زمانی که فردوسی 67 ساله بوده، درگذشت. دختر او بعد از مرگش نیز با حضورش و نپذیرفتن پاداش سلطان محمود بر شرافت پدرش افزود.

وفات فردوسی

تاریخ دقیق وفات فردوسی در دست نیست و بعضی آن را سال 400 بعضی دیگر 411 و حتی 416 هجری قمری در نظر گرفته اند. گفته می شود که پیکر فردوسی را در باغ شخصی خودش به خاک سپردند؛ چرا که او شیعه بود و در آن زمان دفن مسلمان شیعه در قبرستان طوس ممنوع بود.در تقویم ایران 25 اردیبهشت به عنوان سالروز بزرگداشت این حکیم گرانقدر نامگذاری شده است.

آثار حکیم ابوالقاسم فردوسی

علاوه بر شاهکار شاهنامه فردوسی، چند سروده دیگر نیز به فردوسی منتسب شده که برخی دلیلی دال بر صحت آن نمی بینند. از معروفترین آن سروده ها، مثنوی یوسف و زلیخا است که گفته می شود بعد از فوت فردوسی به نگارش درآمده و نمی تواند از مجموعه شعرهای او دانست. به طور مجموع حکیم سخن با خلق این اثر بزرگ، فرهنگ ایران را به رخ جهانیان کشید و نگذاشت هیچگاه زبان، توانایی و خرد مردم ایرانی از یادها فراموش شود.

یکی از ویژگی های خاص و منحصر به فرد آرامگاه فردوسی، کتیبه هایی است که بخش هایی از شاهنامه بر روی آن ها حک شده اند. این کتیبه ها با هنر خوشنویسی استادان برجسته ایرانی نگاشته شده و یادآور محتوای غنی شاهنامه و تأثیر آن بر فرهنگ و هویت ایرانی است. با خواندن این اشعار بر روی دیوارهای آرامگاه، می توانید با دنیای حماسی فردوسی ارتباط برقرار کنید و به ایرانی بودن خود افتخار کنید.

تاریخچه ساخت و بازسازی آرامگاه فردوس

ساخت آرامگاه فردوسی بر عهده انجمن آثار ملی ایران قرار گرفت و در سال 1305 روند آن شروع شد.در هنگام جستجو برای مدفن فردوسی متوجه شدند که آن در باغی از آن حاج میرزا محمدعلی قائم مقام التولیه افتاده بود. حاج میرزا باغی به مساحت 23 هزار متر مربع را برای ساخت آرامگاه به رضاشاه هدیه کرد و رضاشاه نیز مجددا آن را به انجمن اهدا کرد. در همین حین حسین ملک نیز 7 هزار متر از زمین های پیرامونی که داشت را به این آرامگاه پیشکش کرد و اکنون وسعت این آرامگاه به سی هزار رسید.

این بنا به دست هوشنگ سیحون برپایه طرح پیشین کریم طاهرزاده بهزاد، با اندکی تغییر در اندازه و تزئینات، طراحی و بازسازی شد. معمار مجری ساختمان حسین لرزاده، و حسین حجارباشی زنجانی و تقی درودیان مباشر ساخت این بنا بودند. در طول دوره ساخت فراز و فرودهای زیادی برای تامین بودجه آن به وجود آمد اما در نهایت، آرامگاه فردوسی در سال 1313 ه‍شت برابر با 1934 م به اتمام رسید و به شکل امروزی در آمد.

چه کسانی در آرامگاه فردوسی دفن هستند؟

علاوه بر آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی، مقبره مهدی اخوان ثالث، شاعر و نویسنده ایرانی، و محمدرضا شجریان، استاد آواز سنتی ایران، نیز در آن قرار دارد.در نزدیکی آرامگاه فردوسی نیز گنبد هارونیه و مقبره امام محمد غزالی نیز وجود دارد که می توانید در مسیر این آرامگاه به آنجا نیز سر بزنید.

سنگ قبر فردوسی

سنگ قبر فردوسی از جنس مرمر بوده و ابعاد آن 90 سانتی متر در 1054 متر است. دورتادور محل دفن نیز 20 ستون قرار گرفته که بلندی آن ها 4060 متر است.

معماری آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی دو بخش اصلی دارد:

برای وارد شدن به بخش درونی باید از سمت غرب بنا از طریق پله ها به زیر زمین بروید. این بخش یک مربع در ابعاد 30 در 30 متر است و روایت های شاهنامه را در همه قسمت های آن از پله های ورودی تا دیوارهای داخلی مشاهده می کنید. اکنون تالار آرامگاه به تندیس هایی از داستان های شاهنامه، ساخته دست فریدون صدیقی، مزین شده است.

معماری بیرونی آن نیز شبیه به یک چهارگوش است که 1043 متر مربع وسعت دارد. وسط این آرامگاه به سبک پلکانی طراحی شده که ارتفاع آن به 18 متر می رسد و مقبره فردوسی روی آن می درخشد.از هر طرف که نگاه کنید، سروده های فردوسی حکاکی شده اند. همچنین ستون هایی به سبک معماری هخامنشی نیز ایجاد شده که بر هویت ایرانی آن افزوده است.

نتیجه‌ گیری

آرامگاه فردوسی یکی از مهم‌ترین دیدنی‌های تاریخی اطراف مشهد است که با خودرو، تاکسی اینترنتی یا ترکیب مترو و اتوبوس به‌راحتی قابل دسترسی است.برای بازدید بی‌دردسر، زمان حرکت، وضعیت مسیر و ساعت فعالیت مجموعه را پیش از رفتن بررسی کنید.در یه جای خوب می‌توانید راهنمای کامل سفر خود را پیدا کنید؛ «یه سفر خوب، با یه جای خوب شروع میشود»

سوالات متداول

1. آرامگاه فردوسی دقیقاً کجاست؟

آرامگاه فردوسی در شهر تاریخی توس، حدود ۲۰ کیلومتری شمال مشهد و در نزدیکی روستای اسلامیه قرار دارد.

2. بهترین راه رفتن به آرامگاه فردوسی چیست؟

اگر خودروی شخصی یا تاکسی اینترنتی دارید، مسیر بلوار شاهنامه و جاده توس راحت‌ترین انتخاب است. برای سفر اقتصادی، اتوبوس‌های مسیر توس گزینه مناسب‌تری هستند.

3. آیا مترو تا آرامگاه فردوسی می‌رود؟

خیر، مترو به‌صورت مستقیم به آرامگاه فردوسی نمی‌رسد. می‌توانید با خط یک مترو تا ایستگاه نمایشگاه بروید و ادامه مسیر را با اتوبوس‌های توس یا تاکسی طی کنید.

4. از حرم امام رضا تا آرامگاه فردوسی چقدر راه است؟

فاصله حرم تا آرامگاه فردوسی حدود ۳۰ تا ۳۵ کیلومتر است و بسته به ترافیک، با خودرو معمولاً ۴۵ دقیقه تا یک ساعت زمان می‌برد.

5. هزینه رفت‌وآمد با اسنپ یا تاکسی چقدر است؟

هزینه با توجه به ساعت، ترافیک، نوع خودرو و مبدأ شما متغیر است. پیش از درخواست خودرو، مقصد را «آرامگاه فردوسی، توس» ثبت کنید تا هزینه تقریبی را ببینید.

6. آیا کنار آرامگاه فردوسی جای پارک وجود دارد؟

بله، در محدوده مجموعه و اطراف آن امکان پارک خودرو وجود دارد؛ اما در تعطیلات و روزهای شلوغ بهتر است زودتر برسید.