باغ گلشن طبس، تحفه ای سبز به کویر
در کشور ایران که آب و هوایی خشک و کوهستانی دارد، باغ ها موهبتی بی دلیل هستند و موجب شده تا آب و هوای مطبوعی را در هر نقطه ی ایران شاهد باشیم. هرچند بسیاری از نقاط ایران نسبت به برخی نقاط دیگر سرسبز تر و خوش آب و هوا تر می باشند اما باغ هایی که در مناطق کویری قرار دارند به طور حتم از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار می باشند و باید برای داشتن چنین باغ هایی سپاس گزار حاکمان پیشین این مرزو بوم باشیم که برای مردم خود چنین اماکنی را احداث کردند.
باغ گلشن
باغ گلشن در شهرستان طبس و در میان دشت لوت و کویر قرار دارد که همین امر ارزش وجودی او را چندین برابر می کند. این باغ در کنار ارگ طبس یکی از دو عنصر اصلی و شاخصه ی شهر طبس به شمار می آید.
قدمت این باغ زیبا به دوران زندیه و قاجاریه بر میگردد.
چرا تاریخ معینی برای احداث دقیق باغ وجود ندارد؟
به دلیل همزمان بودن تاریخ ساخت این باغ با آخرین روز های حکومت لطفعلی خان زند و نیز همزمانی آن با تلاش های آغا محمدخان قاجار برای رسیدن به حکومت، تاریخ شناسان نتوانستند به طور دقیق مشخص کنند که قدمت این باغ به دوران زندیه برمی گردد یا قاجاریه.
میرحسن خان موسس باغ گلشن
این باغ در اوایل قرن 13 ه.ق توسط سومین حاکم فردوس و طبس، امیر محمدحسن خان عرب زنگویی ملقب به میرحسن خان، در انتهای خیابان "گلشن" ساخته شد و به اسم همین خیابان نام گرفت.میرحسن خان به دست نادر شاه افشار به حاکمیت طبس گماشته شد و برای سال های متمادی در طبس حکومت کرد.میرحسن خان در طول سال های حکومت خود املاک و زمین های زیادی را در اختیار داشت و بسیاری از آن ها را وقف امور خیریه کرد.او باغ گلشن طبس نیز وقت عموم کرد و در وقف نامه ی خود اینگونه نوشت:
"" باغ گلشن، خیابان باغ گلشن، میدان مرکزی شهر تا دروازه دشتغَران(روستایی در طبس)، وقف بر خلایق است که رفت و آمد کنند و هر ده سال یک بار باید وقف نامه امیرحسنخانی نوشته و به تایید علمای طبس برسد.""
نظر جهانگردان معروف درباره باغ گلشن
میرزا خانلرخان اعتصام الملک : وی در سال 1255 از طبس دیدن کرد و در متون خود از میرحسن خان به عنوان احداث کننده ی باغ طبس یاد کرده است.وی از خاندان معروف ایرانی در دوره قاجار بود و به سفر های زیادی می پرداخت که سفرنامه ی او منبع تاریخی مهمی محسوب می شود.
سون هدین، جهانگرد سوئدی: او نیز از جمله افرادی است که به بسیاری از نقاط ایران سفر کرده و از این باغ با عبارت هایی همچون «درختان خرما و مرکبات»، «سایه خنک نخل ها»، «نغمه زیبای آب روان جوی ها»، «چمن های میان دو جوی»، «زمزمه باد در میان درختان» یاده کرده است.
خانم گدار همسر آندره گدار، معمار معروف فرانسوی:
وی نیز باغ گلشن را چنین توصیف کرده است: "در این باغ حوضی بزرگ با فواره های متعدد وجود دارد که آب یعنی این ماده با ارزش را مانند تحفه ای به آسمان می فرستد"
معماری باغ گلشن
وسعت این باغ 7 هکتار می باشد و طولی برابر با 226 متر و عرض آن 260 متر می باشد. با توجه به طول و عرض این باغ جالب است بدانید که این باغ به شکل مربع ساخته شده و تنها یک باغ دیگر در جهان به این شکل می باشد و آن در تاج محل هند است. این باغ بر اساس طرح باغ های ایرانی یعنی ، چهار باغ طراحی و ساخته شده به طوری که معابر عمود بر هم محیط باغ را به چهار قسمت مساوی تقسیم می کند. جالب است بدانید این طرح براساس آیات قرآن می باشد که در توصیف بهشت گفته است دو نهر آن یکدیگر را قطع می کنند.
بنابرآنچه گفته شد دو گذرگاه متقاطع در باغ وجود دارد که محوطه را به چهار مربع مساوی تقسیم می کنند در محل برخورد این دو گذرگاه استخری بزرگ با ابعاد ۸۵/۲۵ در ۵/۷ متر قرار دارد که قسمت جذاب باع محسوب شده و با 3 فواره ی طبیعی رقصی زیبا از آب را به نمایش می گذارد.
این باغ پوشیده از درختانی مختلف از جمله نخل، چنار،سرو، بید و درختان انار و نارنج می باشد.
عمارت سردرب باغ گلشن
به طور معمول تمام باغ های ایرانی دارای یک عمارت می باشند. ان باغ نیز دارای عمارتی به سردرب معروف است و یک سمت آن به طرف میدان انقلاب اسلامی و سمت دیگر آن به طرف باغ می باشد.این بنا دو طبقه بوده و دارای یک زیرزمین کوچک می باشد.
متاسفانه این عمارت در زلزله ی 1357 به طور کامل تخریب شد.و آنچه امروز قابل مشاهده است سازه ای جدید بر اساس طرح قدیمی آن است و از با عنوان " موزه ی میراث زمین" استفاده می شود.
باغ گلشن جزو 50 باغ زیبای جهان
وبسایت (The Daily Telegraph) در سال 2008 فهرستی از 50 باغ زیبای جهان را منتشر کرد که باغ گلشن طبس یکی از آنها می باشد . باغ گلشن در دی ماه سال ۱۳۵۵ به ثبت ملی رسید.
این باغ یکی از زیباترین باغ های جهان و ایران محسوب می شود و بازدید از آن برای هر طبیعت دوست و علاقه مند به هنر و زیبایی واجب می باشد.
موقعیت مکانی
این باغ در شهرستان طبس و در بلوار امام خمینی قرار دارد.فاصله ی این باغ تا ارگ طبس تنها 9 دقیقه می باشد.
ارتباط با ما :
