شهر مشهد یکی از بهترین شهرهای گردشگری ایران است؛ چرا که در آن هم سیاحت و هم زیارت را با هم تجربه می کنید. معمولا مردم در سفر به مشهد بعد از زیارت و حرم گردی به موج های آبی می روند و از پارک ها و بوستان های زیبا دیدن می کنند.
ما در این مقاله از مجله گردشگری یه جای خوب شما را با یکی از شخصیت های فرهنگی، تاریخی و هنری ایران، یعنی فردوسی، آشنا می کنیم و پیشنهاد می دهیم که در سفر به مشهد حتما به آنجا سر بزنید و کودکانتان را نیز با فرهنگ غنی ادبیات و زبان پارسی آشنا کنید تا تصویری از تاریخ ایران در ذهنشان شکل گیرد.
یکی از ویژگی های خاص و منحصر به فرد آرامگاه فردوسی، کتیبه هایی است که بخش هایی از شاهنامه بر روی آن ها حک شده اند. این کتیبه ها با هنر خوشنویسی استادان برجسته ایرانی نگاشته شده و یادآور محتوای غنی شاهنامه و تأثیر آن بر فرهنگ و هویت ایرانی است. با خواندن این اشعار بر روی دیوارهای آرامگاه، می توانید با دنیای حماسی فردوسی ارتباط برقرار کنید و به ایرانی بودن خود افتخار کنید.
فردوسی کیست؟
حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر قرن چهارم، از حماسه سرایان بزرگ ملی است که از سی سالگی سرودن شاهنامه را آغاز کرد و گفته می شود آن را بر پایه شاهنامه ابومنصوری به نگارش در آورد. این آثار گرانبهایش موجب زنده ماندن زبان فارسی شد.
فردوسی دهقان و شاعر بود. در آن زمان دهقانان و دهقان زادگان اوضاع مالی خوبی داشتند و به همین دلیل او با انواع کتاب های شعر و ادبیات گذشته آشنا می شد. نوجوانی و جوانی او در روزگار سامانیان، با جنبش استقلال طلبی و هویت خواهی ایرانیان همراه شد. از طرفی پادشاهان ساماانی با حمایت از زبان فارسی، فرصتی طلایی برای پرورش زبان و اندیشه ایرانی به وجود آوردند و جوانه ذوق و هنر فردوسی در این زمانه هویدا شد.
بعد از گذشت پنج دهه از زندگی فردوسی، حکومت سامانیان برکنار شدند و غزنویان که از قبایل ترک بودند، روی کار آمدند. در همین حوالی نگارش شاهنامه در شرف پایان بود. از آنجایی که فردوسی تمام همت و زمان خود را صرف نگارش این اثر بزرگ و ارزشمند کرده بود، در اواخر عمرش وضعیت مالی مساعدی نداشت و تصمیم گرفت در ابتدای این کتاب گرانبها در ستایش سلطان محمود غزنوی بنویسید و به وی تقدیم کند تا از این طریق پاداشی در خور دریافت کند.
گفته می شود سلطان محمود که در ابتدا وعده شصت هزار دینار برای این اثر پربار به او داده بود، زیر قولش زد و تنها یک دهم آن را (شصت هزار درهم) پرداخت کرد. فردوسی از پیمان شکنی محمود ناراحت شد و همین امر موجب شد که برای شروع یک سفر بارش را ببندد و از غزنین خارج شود.
شاید برایتان سوال باشد که چرا سلطان محمود زیر قولش زد؟
از دلایل عهدشکنی سلطان محمود می توان به این موضوع اشاره کرد که او سنی بود و فردوسی که شیعه بود، در کتاب خود به ستایش خدا، پیامبر و امامان پرداخته بود. همچنین شاهنامه تماما درباره مفاخر و بزرگان ایرانی است و قبایل ترک (گذشتگان محمود غزنوی) در آن مورد نکوهش قرار گرفته بودند.
با این حال طولی نکشید که سلطان محمود از واکنش خود پشیمان شد و به مامورانش دستور داد تا همان پولی که وعده داده بود را به فردوسی تقدیم کنند اما هدیه او زمانی به طوس رسید که حکیم طوس با سربلندی و عزت، دار فانی را وداع گفت. دختر او نیز از گرفتن هدیه خودداری کرد و دگر بار به افتخاراتش افزوده شد.
آثار حکیم ابوالقاسم فردوسی
علاوه بر شاهکار شاهنامه فردوسی، چند سروده دیگر نیز به فردوسی منتسب شده که برخی دلیلی دال بر صحت آن نمی بینند. از معروفترین آن سروده ها، مثنوی یوسف و زلیخا است که گفته می شود بعد از فوت فردوسی به نگارش درآمده و نمی تواند از مجموعه شعرهای او دانست. به طور مجموع حکیم سخن با خلق این اثر بزرگ، فرهنگ ایران را به رخ جهانیان کشید و نگذاشت هیچگاه زبان، توانایی و خرد مردم ایرانی از یادها فراموش شود.
خانواده فردوسی
طبق مدارک موجود، فردوسی یک پسر و یک دختر داشته است. پسر او در سال 359 هجری قمری به دنیا آمد و در سال 396 هجری قمری در 37 سالگی و زمانی که فردوسی 67 ساله بوده، درگذشت. دختر او بعد از مرگش نیز با حضورش و نپذیرفتن پاداش سلطان محمود بر شرافت پدرش افزود.
وفات فردوسی
تاریخ دقیق وفات فردوسی در دست نیست و بعضی آن را سال 400 بعضی دیگر 411 و حتی 416 هجری قمری در نظر گرفته اند. گفته می شود که پیکر فردوسی را در باغ شخصی خودش به خاک سپردند؛ چرا که او شیعه بود و در آن زمان دفن مسلمان شیعه در قبرستان طوس ممنوع بود.
در تقویم ایران 25 اردیبهشت به عنوان سالروز بزرگداشت این حکیم گرانقدر نامگذاری شده است.
آرامگاه فردوسی؛ نگینی بر پیشانی فرهنگ ایرانی
آرامگاه فردوسی، شاعر بلندآوازه و حماسه سرای بزرگ ایران، در منطقه باستانی طوس مشهد قرار دارد. این آرامگاه به عنوان یکی از نمادهای فرهنگی و تاریخی ایران شناخته می شود که سه مقبره نامداران ایران در آن است و ایرانیان با افتخار و احترام به آنجا سر می زنند.
آرامگاه کنونی او چندبار ویران و از نو ساخته شد. گفته می شود بار اول یکی از حاکمان محلی غزنوی، بنایی در محل مقبره فردوسی ساخت که بارها به دلایل مختلف نابود شد. طبق شواهد به دست آمده به نظر می رسد که در آخر ارسلان حلذب که از سپهداران طوس بود، روبروی دروازه شرقی رزان شهر تابران، اولین آرامگاه فردوسی را ساخت. این بنا تا صدسال پابرجا بود تا اینکه مغول ها به آن حمله و تخریب کردند تا بتوانند از سنگ های آن برای ساخت قلعه خودشان استفاده کنند.
بالاخره با تلاش های بسیار این طرح در سال 1304 شمسی به تصویب رسید و بودجه ای برای بازسازی آرامگاه فردوسی در نظر گرفته شد.
تاریخچه ساخت و بازسازی آرامگاه فردوس
ساخت آرامگاه فردوسی بر عهده انجمن آثار ملی ایران قرار گرفت و در سال 1305 روند آن شروع شد.
در هنگام جستجو برای مدفن فردوسی متوجه شدند که آن در باغی از آن حاج میرزا محمدعلی قائم مقام التولیه افتاده بود. حاج میرزا باغی به مساحت 23 هزار متر مربع را برای ساخت آرامگاه به رضاشاه هدیه کرد و رضاشاه نیز مجددا آن را به انجمن اهدا کرد. در همین حین حسین ملک نیز 7 هزار متر از زمین های پیرامونی که داشت را به این آرامگاه پیشکش کرد و اکنون وسعت این آرامگاه به سی هزار رسید.
این بنا به دست هوشنگ سیحون برپایه طرح پیشین کریم طاهرزاده بهزاد، با اندکی تغییر در اندازه و تزئینات، طراحی و بازسازی شد. معمار مجری ساختمان حسین لرزاده، و حسین حجارباشی زنجانی و تقی درودیان مباشر ساخت این بنا بودند. در طول دوره ساخت فراز و فرودهای زیادی برای تامین بودجه آن به وجود آمد اما در نهایت، آرامگاه فردوسی در سال 1313 هشت برابر با 1934 م به اتمام رسید و به شکل امروزی در آمد.
چه کسانی در آرامگاه فردوسی دفن هستند؟
علاوه بر آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی، مقبره مهدی اخوان ثالث، شاعر و نویسنده ایرانی، و محمدرضا شجریان، استاد آواز سنتی ایران، نیز در آن قرار دارد.
در نزدیکی آرامگاه فردوسی نیز گنبد هارونیه و مقبره امام محمد غزالی نیز وجود دارد که می توانید در مسیر این آرامگاه به آنجا نیز سر بزنید.
سنگ قبر فردوسی
سنگ قبر فردوسی از جنس مرمر بوده و ابعاد آن 90 سانتی متر در 1054 متر است. دورتادور محل دفن نیز 20 ستون قرار گرفته که بلندی آن ها 4060 متر است.
معماری آرامگاه فردوسی
آرامگاه فردوسی دو بخش اصلی دارد:
برای وارد شدن به بخش درونی باید از سمت غرب بنا از طریق پله ها به زیر زمین بروید. این بخش یک مربع در ابعاد 30 در 30 متر است و روایت های شاهنامه را در همه قسمت های آن از پله های ورودی تا دیوارهای داخلی مشاهده می کنید. اکنون تالار آرامگاه به تندیس هایی از داستان های شاهنامه، ساخته دست فریدون صدیقی، مزین شده است.
معماری بیرونی آن نیز شبیه به یک چهارگوش است که 1043 متر مربع وسعت دارد. وسط این آرامگاه به سبک پلکانی طراحی شده که ارتفاع آن به 18 متر می رسد و مقبره فردوسی روی آن می درخشد.
از هر طرف که نگاه کنید، سروده های فردوسی حکاکی شده اند. همچنین ستون هایی به سبک معماری هخامنشی نیز ایجاد شده که بر هویت ایرانی آن افزوده است.
آرامگاه فردوسی کجاست؟
با کلیک برروی لینک زیر می توانید محل دقیق آرامگاه فردوسی را در گوگل مپ مشاهده کنید.
ساعات بازدید آرامگاه فردوسی
بازدید از این موزه فرصتی استثنایی برای آشنایی عمیق تر با زندگی و آثار فردوسی و همچنین فرهنگ و تاریخ ایران است که شما می توانید همه روزه از ساعت 9 الی 17 از آن دیدن کنید.
هرساله 25 ام اردیبهشت ماه در آرامگاه فردوسی روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، برگزار می شود. این مراسم برنامه های متنوعی از جمله شعرخوانی، نمایش های حماسی و موسیقی سنتی را در بردارد و علاقه مندان به شعر، ادبیات و تاریخ ایران در محل آرامگاه گردهم می آیند.
فاصله حرم امام رضا تا آرامگاه فردوسی
فاصله حرم امام رضا تا آرامگاه فردوسی حدود 31 کیلومتر است و با خودرو حدود 45 دقیقه زمان می برد.
آرامگاه فردوسی انتهای بلوار شاهنامه قرار دارد که از بلوار پیامبر اعظم به آن خواهید رسید.
آرامگاه فردوسی در کدام شهر است؟
آرامگاه فردوسی در منطقه طوس خراسان رضوی قرار دارد و شما در سفر به مشهد می توانید از این آرامگاه بزرگ دیدن کنید.
فاصله آرامگاه فردوسی تا مشهد
همانطور که می دانید، مقبره فردوسی در منطقه طوس قرار دارد و فاصله آرامگاه فردوسی تا مشهد 31 کیلومتر است. در واقع اگر بخواهیم فاصله بلوار شاهنامه تا مشهد را بگوییم، تقریبا معادل همان عدد بالا خواهد شد.
بهترین زمان بازدید از آرامگاه فردوسی
محوطه آرامگاه شامل باغی وسیع و دل انگیز است که در هر فصل از سال جلوه ای خاص و دیدنی دارد. بهار با شکوفه های رنگارنگ، تابستان با سایه های خنک، پاییز با برگ های طلایی و زمستان با پوششی از برف، هر یک چهره ای متفاوت از زیبایی این آرامگاه را نمایان می کنند. این باغ نه تنها مکانی برای استراحت و تفکر، بلکه محلی برای ارتباط با طبیعت و تاریخ است.
در کنار آرامگاه فردوسی، کتابخانه و موزه ای نیز وجود دارد که به نگهداری و نمایش آثار و اسناد مرتبط با فردوسی و شاهنامه اختصاص دارد. این موزه شامل نسخه های نفیس شاهنامه، نسخ خطی، تابلوهای نقاشی و آثار هنری مرتبط با شاهنامه است. همچنین غرفه های فروش وسایل دست ساز هنری نیز وجود دارد.
در انتها باید بگوییم که این مکان به یاد ما می آورد که ادبیات و هنر چگونه می توانند در عمق فرهنگ و هویت یک ملت ریشه دوانده و آن را پایدار سازند.
خدمات وبسایت یه جای خوب
وبسایت یه جای خوب با بیش از 10 سال سابقه در حوزه صنعت گردشگری و رزرواسیون هتل سعی بر معرفی بهترین جاهای دیدنی مشهد و رزرو هتل در مشهد به شما عزیزان را دارد جهت دریافت راهنمایی های لازم و اطلاعات بیشتر از طریق شبکه های اجتماعی زیر می توانید با ما در ارتباط باشید.
خیلی جای با صفاییی وجذابی است