بوی خوش زعفران، طعم لذیذ گوشت آبدار شیشلیک و عطر قیمه روی شله مشهدی با روح و روان هر کسی بازی میکند. همه این تجربههای چشایی مربوط به غذاهای محلی مشهد است. اگر عازم مشهد هستید و دوست دارید در کنار اقامت خود، بدانید خودِ مشهدیها در مهمانیها و دورهمیهایشان چه میخورند و کدام غذای مشهدی را نباید از دست داد، این مطلب را تا انتها بخوانید.
⚜️با مراجعه به صفحه هتل ارزان مشهد با غذا از جزئیات و منو غذایی هر هتل اطلاعات بیشتری کسب کنید.
در این محتوا، با معرفی غذا های محلی مشهد، شما را به یک شکمگردی حسابی و متفاوت دعوت کنیم.
معرفی غذاهای محلی مشهد
خیلیها با شنیدن نام غذاهای محلی مشهد فقط یاد شیشلیک و شله میافتند، اما سفرهی خراسانیها پر از طعمهای جورواجور و اصیل است که شاید اسمشان را هم نشنیده باشید. این غذاها بخشی از فرهنگ و تاریخ خراسان هستند. پس بیایید با هم نگاهی به این غذاهای سنتی بیندازیم که امتحان کردنشان در سفر مشهد، بسیار جذاب است.
چنگالی
چنگالی یا چنگمال یک عصرانه ساده اما بهشدت مقوی و پرانرژی است که ریشهاش به گناباد میرسد. فکر کنید نان تافتون تازه را با روغن حیوانی اعلا و شیره انگور یا عسل حسابی ورز بدهند تا به خورد هم بروند. اسمش هم از همین چنگ زدن میآید. مشهدیها این معجون خوشطعم را با کمی کنجد سفید تزئین میکنند و معمولاً در دورهمیهای عصرانه با چای داغ سرو میکنند تا خستگی روز را بشوید و ببرد.شله مشهدی
شله مشهدی بدون شک پادشاه غذاهای محلی مشهد است. این آش غلیظ و کشدار با گوشت فراوان، انواع حبوبات و ادویههای خاص و گاهی با مغز قلم پخته میشود. پختن شله زحمت زیادی دارد و بیشتر در مراسمهای مذهبی و نذریها پخته میشود. مشهدیها روی این آش را با یک لایه قیمهی پرچرب و خوشرنگ تزئین میکنند که ترکیب طعمش بینظیر میشود.
کباب شیشلیک
نمیشود تا مشهد رفت و سراغ شیشلیک نرفت. این کباب دنده که شهرت جهانی دارد، در واقع دندههای گوسفندی است که در آب پیاز، آبلیمو، زعفران و ادویهها خوابانده شده تا ترد و طعمدار شود. وقتی این دندهها روی زغال کباب میشوند، عطرشان هوش از سر میبرد. راز خوشمزگی شیشلیکهای مشهد در تازگی گوشت و کرهای است که موقع کباب شدن روی آن میمالند تا بافتش نرم و لذیذ بماند. شاندیز مشهد معروفترین شیشلیکها را دارد که در بخش معرفی رستورانها، بهترینهای آن را معرفی میکنیم.یتیمچه مشهدی
در مشهد یکی از غذاهای محلی مشهد است که هیچ گوشتی ندارد و گیاهی محسوب میشود. اما برخلاف اسمش، خیلی هم پر و پیمان است. مدل نیشابوری آن با حبوباتی مثل نخود، لوبیا و عدس همراه با بادمجان و پیاز سرخشده پخته میشود و در آخر با کشک و نعنا داغ تزئینش میکنند. یک مدل سادهتر هم دارد که فقط با بادمجان، گوجه و پیاز درست میشود. در هر صورت، یتیمچه یک ناهار سبک و خوشمزه است که با نان سنگک حسابی میچسبد.قورمه مشهدی
قورمه مشهدی یکی دیگر از غذاهای محلی مشهد قدیمی و اصیل است که از روزگاران دور که یخچال نبود، به یادگار مانده. گوشت تازه گوسفندی را با دنبه و ادویههای محلی فراوان سرخ میکردند تا ماندگاریاش بالا برود. این گوشت سرخشده که در روغن خود دنبه پخته شده، طعمی بهشتی دارد و در حال حاضر یک خوراک لوکس و مجلسی است که در مهمانیها سرو میشود.
آش لخشک
آش لخشک یک آش محلی خاص است که با رشتههای پهن و دستساز به نام لخشک، عدس و اسفناج پخته میشود. این غذا سرشار از آهن و کلسیم بوده و برای روزهای سرد سال یا تقویت بدن عالی است. اصالت این آش به گناباد برمیگردد اما در سفرهی مشهدیها هم محبوبیت و جایگاه خوبی دارد.اشکنه قروت
اشکنه قروت یا کلهجوش، یکی دیگر از غذاهای محلی مشهد نونی ساده و سریع است که با کشک ساییدهشده یعنی قروت درست میشود. پیاز و سیر داغ را با نعنا تفت میدهند و مهمترین رازش، اضافه کردن گردوی خردشده و گاهی تخم خربزه ساییدهشده به آن است. در آخر کشک را اضافه میکنند و میگذارند جا بیفتد. این غذا با نان خشک محلی، یکی از خوشمزهترین و نوستالژیکترین طعمهای خراسان است که حتماً باید امتحانش کنید.کوکو شیرین
کوکو شیرین یک دسر یا پیشغذای مجلسی و متفاوت است که هم در مشهد و هم در قزوین پخته میشود. سیبزمینی پخته و لهشده را با تخممرغ مخلوط و سرخ میکنند، ولی در مشهد، در آخر روی آن شهد غلیظ زعفرانی میریزند. این کوکو طعم شیرین و بافتی نرم دارد و معمولاً با زرشک و خلال بادام و پسته تزئین میشود. طعم شیرینش شاید برای همه آشنا نباشد، اما تجربهی جالبی از آشپزی مشهدی است.رشته پلو
رشته پلو در مشهد نماد شروع سال نو و به دست گرفتن رشتهی امور است. این پلوی خوشعطر که جزء بهترین غذاهای محلی مشهد است، معمولاً شب چهارشنبهسوری یا عید نوروز پخته میشود. برای درست کردن آن از برنج، رشته پلویی بوداده و گوشت قلقلی استفاده میشود. عطر دارچین و زعفران، همراه با کشمش و خرمای تفتداده شده که روی برنج میریزند، طعمی شیرین و ملس به این غذا میدهد.
آش ماستی
آش ماست یا همان آش ماستی، اصالتاً نیشابوری است اما در مشهد هم حسابی طرفدار دارد. ترکیب لپه، برنج و مرغ که خوب پخته شدهاند و بعد با ماست فراوان مخلوط میشوند، یک آش سفید و خوشرنگ میسازد. نکته مهم این است که ماست را وقتی اضافه میکنند که آش کمی از داغی افتاده باشد تا نبرد. روی آش را با پیاز داغ، نعنا داغ و زعفران تزئین میکنند که هم طعمش را تکمیل میکند و هم ظاهرش را دلربا.
خورشت ریواس
اگر طرفدار طعمهای ترش و ملس هستید، خورشت ریواس مشهدی را از دست ندهید. ریواسهای تازه و کوهستانی که در فصل بهار در بازارهای مشهد فراوانند، با گوشت خورشتی، نعنا و جعفری پخته میشوند. این خورشت به خاطر طعم خاص ریواس، ترشی ملایم و طبیعی دارد. ریواسها را در اواخر پخت اضافه میکنند تا له نشوند و بافتشان زیر دندان حس شود. این خورشت فصلی، یکی از خاصترین طعمهای خراسانی است.دیگچه مشهدی
دیگچه بیشتر از اینکه غذا باشد، یک دسر سنتی و خوشعطر مشهدی است که پای ثابت سفرههای نذری و مذهبی است. برنج را با شیر آنقدر میپزند تا کاملاً شل و نرم شود، سپس شکر، گلاب، هل، کره و زعفران را به آن اضافه میکنند و میگذارند دم بکشد. بافتش شبیه به شیربرنج اما سفتتر و قالبی است. دیگچه را معمولاً سرد و برشخورده سرو میکنند و عطر هل و گلابش هوش از سر میبرد.آبگوشت دیزی سنگی
از غذاهای محلی مشهد حرف بزنیم و اسمی از دیزی نبریم؟ دیزی سنگی مشهد فقط یک آبگوشت معمولی نیست. این دیزی در ظرفهای سنگی خاصی درست میشود که غذا در آن آرامآرام میپزد و جا میافتد. گوشت تازه گوسفندی با نخود، لوبیا، پیاز و سیبزمینی ساعتها در این دیگهای سنگی میجوشد تا لعاب بیندازد. طعم غذا در این ظروف کاملاً متفاوت و لذیذتر میشود. مشهدیها معمولاً در آخر پخت کمی مرزه هم به آن اضافه میکنند که عطرش را دیوانهکننده میکند. خوردن این دیزی با نان سنگک و دوغ محلی را حتما به شما پیشنهاد میکنیم.قیمه مشهدی
برای معرفی غذاهای محلی مشهد، حتما باید از قیمه مشهدی هم بگوییم. همان قیمهی نذری معروف است که عطر و طعمش با همه قیمهها فرق دارد. گوشت گوسفندی و لپه را با پیاز داغ فراوان تفت میدهند و با ادویههایی مثل دارچین، هل و زعفران میپزند تا حسابی جا بیفتد. تفاوت اصلیاش در ادویهها و عطر گلابی است که در آخر اضافه میکنند. این خورشت غلیظ و خوشرنگ را معمولاً با سیبزمینی سرخکرده فراوان روی برنج زعفرانی سرو میکنند که طعمش تا مدتها زیر زبان میماند.آش اماج (آش بیبی)
آش اماج یا آش بیبی، یک آش نذری و سنتی نیشابوری است که در مشهد هم پخته میشود. ترکیبی از حبوبات پخته، بادمجان سرخشده، باقالی و سبزیجات معطر است. اما خصوصیت اصلیاش، خمیرهای کوچک و نامنظمی به نام اماج است که از آرد گندم درست میکنند و در آخر به آش اضافه میکنند. این خمیرها باعث لعابدار شدن آش میشوند.پلو مخلوط
پلو مخلوط مشهدی یک قاطیپلوی خوشمزه و رنگارنگ است که شباهتهایی به استانبولی و لوبیاپلو دارد اما ترکیباتش متفاوت است. برنج، گوشت چرخکرده یا مرغ، لوبیا سبز، هویج، فلفل دلمهای و گاهی نخودفرنگی را با ادویههای معطر تفت میدهند و لای برنج دم میکنند. تهدیگ سیبزمینی یا نان این غذا هم که دیگر جای خود دارد. این غذای مشهدی به خاطر داشتن سبزیجات متنوع و گوشت، یک غذای کامل و مقوی برای ناهار است.ساطری پلو
ساطری پلو یک پلوی مجلسی و قدیمی خراسانی است که با کوفته ریزه (گوشت قلقلی) درست میشود. گوشت چرخکرده را با پیاز و ادویه قلقلی و سرخ میکنند، سپس لای برنج آبکش شده همراه با هویج خلالی تفتداده شده و کشمش پلویی دم میکنند. ترکیب طعم گوشت، شیرینی ملایم هویج و کشمش و عطر زعفران امضای اصلی ساطری پلوست.بلغور پلو
بلغور پلو یک غذای ساده، سالم و روستایی است که بیشتر در جنوب خراسان رواج دارد اما در مشهد هم پخته میشود. به جای برنج، از بلغور گندم درشت استفاده میکنند و آن را مثل کته با گوجهفرنگی، پیاز و سیبزمینی دم میکنند. گاهی کمی گوشت چرخکرده هم به آن میزنند. این غذا خیلی سریع حاضر میشود، بافتی نرم و طعمی دلچسب شبیه به دمی گوجه دارد و بسیار مقوی و سبک است.ماقوت
یکی دیگر از غذاهای محلی مشهد ماقوت است. یک دسر شفاف، لرزان و خوشعطر مشهدی که با نشاسته، آب و شکر درست میشود. برخلاف مسقطی که مات است و شیر دارد، ماقوت با آب پخته میشود و شفافیتش مثل شیشه است. زعفران غلیظ و گلاب، عطر و رنگ بینظیری به آن میدهند. مشهدیها ماقوت را معمولاً با خلال بادام تزئین میکنند و به عنوان یک دسر سبک و خوشمزه بعد از غذا یا در مراسمها سرو میکنند.
آش کوفته قلقلی
یکی از غذاهای محلی مشهد که باید در روزهای زمستانی امتحان کنید، آش کوفته قلقلی است. برای درست کردنش سبزی آش، برنج و حبوبات را میپزند و کوفتههای ریز گوشت چرخکرده را که سرخ کردهاند، به آن اضافه میکنند. کوفتهها هم طعم آش را لذیذتر میکنند و هم ظاهرش را مجلسیتر. گاهی برای لعاب بیشتر کمی آرد هم به آش میزنند. این آش را معمولاً با کشک یا ماست چکیده و نعنا داغ فراوان میل میکنند.بلغور شیر
بلغور شیر هم یک غذای نیمه آمادهی سنتی است و هم یک سوپ خوشمزه. خراسانیها گندم نیمکوب (بلغور) را در شیر میپزند و خشک میکنند تا بلغور شیر خشک به دست بیاید. در زمستان، این دانههای خشکشده را با آب، کمی حبوبات و شلغم میپزند و یک سوپ شیری و مقوی درست میکنند. این سوپ برای سرماخوردگی و تقویت بدن معجزه میکند و طعم ملایم و شیریاش بسیار دوستداشتنی است.آش بلغور مشهدی
آش بلغور یکی از نذریهای پرطرفدار مشهد و جزو محبوبترین غذاهای محلی مشهد در روزهای سرد سال است. برای پختن این آش بلغور گندم را با حبوبات و پیاز داغ فراوان ساعتها میپزند تا حسابی لعاب بیندازد و نرم شود. بعضی اوقات گوشت ریشریش شده هم به آن اضافه میکنند که طعمش را عالی میکند، اما مدل بدون گوشت آن هم بسیار لذیذ است. این آش را معمولاً تند و تیز درست میکنند و با قیمه یا کشک و نعنا داغ تزئینش میکنند. بافتی شبیه به حلیم دارد اما با دانههای بلغور.کمه جوش
کمه جوش غذایی اصیل از دیار سبزوار است که پایش به سفرهی مشهدیها هم باز شده. کمه یک نوع ماست چکیدهی خاص و شورمزه است. برای این غذا، کمه را با آب رقیق میکنند و با پیاز داغ، گوجهفرنگی، گردو و نعنا میجوشانند تا غلیظ شود. در آخر تخممرغ را هم در آن میشکنند تا ببندد. این غذا را مثل آبگوشت با نان تیلیت میکنند و میخورند. طعم ترش و شور کمه با گردو و نعنا، ترکیبی فراموشنشدنی است.آش ماست (سبزواری)
این مدل آش ماست که در مشهد هم پخته میشود، کمی با آش ماستی نیشابوری فرق دارد. سبزی آش بهویژه اسفناج فراوان و رشتهی آشی مواد اصلی آن هستند که با ماست غلیظ و نعنا داغ مخلوط میشوند. نکتهاش این است که این آش باید خیلی غلیظ و سفت باشد، نه آبکی. طعم ماست در این آش غالب است و معمولاً سرد یا ولرم سرو میشود. یک غذای سبک و عالی برای شام یا افطار.آش بادمجان
آش بادمجان یک آش مجلسی و پرملات است. گوشت گوسفندی را با حبوبات و بلغور میپزند و بادمجانهای سرخشده را به آن اضافه میکنند تا له شوند و به خورد آش بروند. کشک فراوان، طعم بادمجان و گوشت را کامل میکند. این آش بافتی کشدار و طعمی شبیه به حلیم بادمجان دارد اما رقیقتر است. با تزئین پیاز داغ، سیر داغ و نعنا داغ، یکی از خوشمزهترین غذاهای محلی مشهد و خراسان میشود.غذای معروف محلی مشهد
وقتی مهمانی به مشهد میآید یا کسی از این شهر حرف میزند، ناخودآگاه اسم چند غذاهای محلی مشهد در ذهن همه میآید. اینها خوراکهایی هستند که شناسنامهی این شهر هستند و شهرتشان از مرزهای استان خراسان هم گذشته است. اگر دنبال اصلیترین و معروفترین غذای مشهدی هستید، این لیست را از دست ندهید.- شله: شله مشهدی، بیرقیبترین غذای معروف محلی مشهد است. این آش غلیظ و پرملات با گوشت و حبوبات فراوان، همراه با لایهای قیمهی خوشرنگ سرو میشود و طعم بینظیری دارد.
- دیگچه: دیگچه را باید دسر مشهدیها دانست تا غذا. این شیربرنج زعفرانی غلیظ و قالبی که با گلاب و هل عطرآگین شده، پای ثابت سفرههای نذری و مناسبتهای خاص است.
- شیشلیک: کباب دندهی شیشلیک شاندیز، آنقدر معروف است که نیازی به معرفی ندارد. این غذای گوشتی لذیذ، با طعم بینظیر و بافت نرمش، یکی از بهترین غذاهای محلی مشهد برای مهمانیها ا
- ست.
- کوکو شیرین: یک کوکوی متفاوت که با سیبزمینی و تخممرغ درست شده و بعد از پخت، روی آن شهد زعفرانی میریزند. این کوکوی شیرین، طعمی خاص دارد و هم دسر است و هم یک پیشغذا.
- ماقوت: ماقوت حلوایی شفاف و لرزان است که با نشاسته و زعفران درست میشود. این دسر خوشعطر و زیبا، یکی از محبوبترین شیرینیها و دسرهای سنتی در کنار غذاهای محلی مشهد است.
- یتیمچه: یتیمچه مشهدی، یک غذای ساده اما خوشمزه است که با بادمجان، گوجه و پیاز درست میشود. مدل نیشابوری آن با حبوبات و کشک هم بسیار پرطرفدار است. این غذای مشهدی برای وعدههای سبک عالی است.
بهترین غذاهای محلی و سنتی مشهد از نظر مسافران
پای صحبت مسافرانی که از مشهد برگشتهاند، مینشینیم، خاطرات شکمگردیشان معمولاً پررنگتر از بقیه خاطرات است. اول از همه بگوییم که در رتبه یک همه غذاهای محبوب مسافران، غذای زیارتی حرم امام رضاست. اما از این که بگذریم، با بررسی نظرات و تجربههای گردشگران، کاملاً مشخص است که ذائقهی مسافران در مشهد بیشتر به سمت غذاهای گوشتی و لذیذ میرود. در واقع، بهترین غذاهای محلی و سنتی مشهد از نظر مسافران، آنهایی هستند که علاوه بر کیفیت بالا، طعمشان هم در جای دیگری پیدا نمیشود. در ادامه سه تا از محبوبترینها را که در صدر لیست علاقهمندیهای گردشگران قرار دارند، میبینید.چلو ماهیچه (به سبک پسران کریم)
شاید باورش سخت باشد، اما برای خیلی از مسافران، چلو ماهیچه حتی از شیشلیک هم محبوبتر است. در میان غذاهای محلی مشهد، شیوه پخت ماهیچه کاملاً منحصربهفرد است. مسافران در نظراتشان بارها به بافت پنبهای و لذیذ این غذا اشاره کردهاند که بدون رب و با پیاز فراوان و روغن حیوانی پخته میشود. طعم خالص گوشت در این غذای مشهدی، هر کسی را شیفته خودش میکند.
شیشلیک شاندیز
رتبهی بعدی بدون شک در اختیار شیشلیک است. تقریباً هیچ مسافری نیست که به مشهد بیاید و طعم این کباب دنده را در ییلاقات شاندیز یا طرقبه امتحان نکند. گردشگران معتقدند شیشلیک مشهد به دلیل نوع برش گوشت و تازگی آن، با شیشلیکهای دیگر شهرها زمین تا آسمان فرق دارد. این کباب به عنوان نمادینترین غذای معروف محلی مشهد، همیشه بیشترین توصیه را در سفرنامهها میگیرد.شله مشهدی
شله برای مسافران یک غذای کنجکاویبرانگیز است. خیلیها دوست دارند بدانند این آش غلیظ که رویش خورش قیمه میریزند، چه مزهای میدهد. نظرات نشان میدهد که مسافران شله را یک غذای بسیار سنگین، مقوی و جالب میدانند. هرچند شاید به اندازه کبابها همهپسند نباشد، اما به عنوان یک تجربهی ناب از غذاهای محلی مشهد، اکثر مسافران امتحان کردن آن را واجب میدانند.بهترین رستوران هایی که غذای مشهدی دارندمشهد به شهر غذا معروف است و رستورانی که طعم اصیل غذاهای محلی مشهد را درست مثل دستپخت خانگی ارائه کند، کم نیست. مشهد پر از رستورانهایی است که برخی از آنها شهرت زیادی در پختن غذای مشهدی دارند و این شهرت هم بیدلیل نیست؛ کیفیت مواد اولیه، سالها تجربه و راز و رمزهایی در پخت که نسل به نسل منتقل شده است.
کدام یک از هتل های مشهد غذای محلی دارند؟
این روزها بسیاری از اقامتگاه های چهار و پنج ستاره که جزو بهترین هتل های مشهد هستند، بخشی از سفرهی رستورانهایشان را به غذاهای محلی مشهد اختصاص میدهند.معمولاً هتلهای بزرگتر و لوکستر، مانند هتل قصر طلایی، هتل درویشی و هتل هما، در کنار منوی فرنگی و غذاهای رایج ایرانی، یکی دو نوع از بهترین غذاهای محلی و سنتی مشهد از نظر مسافران را هم در لیست غذای خود دارند. مثلاً شاید در بوفهی صبحانه یا شامشان، شله مشهدی، دیگچه یا حتی تهچینهای محلی را سرو کنند. حتی برخی هتلها در رستورانهای سنتی خود، غذاهایی مثل چلو ماهیچه یا شیشلیک را هم به صورت ویژه سرو میکنند. البته پیشنهاد میکنیم هنگام رزرو یا ورود به هتل، حتماً از مسئولین رستوران دربارهی برنامهی سرو غذاهای محلی مشهد پرسوجو کنید تا از طعم بینظیر آنها بینصیب نمانید.
سوالات متداول
۱. معروفترین غذای محلی مشهد چیست؟قطعاً شله مشهدی، با آن ترکیب گوشت و حبوبات غلیظ و تزئین قیمه، معروفترین غذای محلی مشهد به حساب میآید. شیشلیک شاندیز و چلو ماهیچه هم شهرت فراوانی دارند.
۲. کدامیک از غذاهای محلی مشهد مناسب گیاهخواران است؟
از بین غذاهای محلی مشهد، یتیمچه (به خصوص مدل سادهتر آن که بدون گوشت است)، بلغور پلو و کوکو شیرین میتوانند گزینههای خوبی برای گیاهخواران باشند.
۳. آیا میتوانم غذاهای محلی مشهد را در هتلها هم پیدا کنم؟
بله، بسیاری از هتلهای چهار و پنج ستارهی مشهد در رستورانهای خود، بخشی از منو را به غذاهای محلی مشهد اختصاص میدهند. بهتر است هنگام رزرو یا ورود به هتل، از منوی غذای آنها پرسوجو کنید.
۴. بهترین زمان برای چشیدن غذاهای فصلی مشهد چه موقع است؟
بهار بهترین زمان برای امتحان کردن خورشت ریواس است. همچنین، آشهای محلی و توگی سرداغی بیشتر در فصول سرد سال سرو میشوند.
۵. برای خرید سوغاتی غذایی مشهد چه چیزی پیشنهاد میشود؟
در کنار زعفران و زرشک، از سوغاتیهای خوشمزهی مشهد میتوان به دیگچه مشهدی (به صورت آماده یا بستهبندی) و انواع خشکبار اشاره کرد.
