کاشان جزو معدود شهرهای ایران می باشد که زیباترین خانه های ایرانی را میزبان می باشد. مشاهده ی خانه هایی با سبک معماری شگفت انگیز در اقلیمی خشک تحسین هر بیننده ای را بر می انگیزد. در ادامه به یکی از این خانه های تاریخی می رویم و با تک تک بخش های این خانه و نوع معماری آن آشنا خواهیم شد.
قدمت و مشخصات ظاهری خانه تاج کاشان
خانه تاج یکی از خانه های تاریخی شهر کاشان می باشد که دو قرن قدمت دارد و به دوره ی قاجاریه برمی گردد. این خانه دارای 700 متر مربع عرصه و 800 متر مربع اعیانی می باشد که اکنون با عنوان خانه هنرمندان شناخته شده و کاربردی فرهنگی دارد.
خانه تاج خانه ای به سبک گودال باغچه یا باغچال
باغچال چیست؟
در زمان قدیم، ساخت خانه در مناطق گرم و خشک نیازمند توجه های خاصی بوده که معماران ایرانی به نحو احسنت از عهده ی آن برآمدند. باغچال نوعی فن در معماری است بدین صورت که گودالی در وسط حیاط مرکزی ایجاد می کردند که داخل آن آب جریان دارد.علت اصلی این کار دسترسی به آن قنات و هدایت آن به دیگر مناطق بوده است و علاوه بر این خاک مورد نیاز خشت های استفاده شده در بنا را نیز تامین می کرده است. در خانه هایی با این روش ساخت، یک طبقه نیز در داخل زمین ساخته می شده است که به طور معمول تنها در مناطق کویری از جمله کاشان مشاهده می شود.
بخش های مختلف خانه تاج
3 طبقه ی همکف
گودال باغچه و سرداب تحتانی: باغچه ها و آب نمای مرکزی گودال باغچه طراوت را از دهانه باز زیر زمین به سرداب و پس سرداب منتقل می نماید.
حیاط اندرونی: شامل باغچه و آب نمای مرکزی می باشد و ما را به سمت زیر زمین و سرداب هدایت می کند.
حیاط بیرونی: حیاط بیرونی دارای یک هشتی می باشد که ورودی خانه است و همانطور که می دانید این هشتی که منتهی به دالانی باریک و پیچیده است در اکثر خانه های قدیمی به کار می رفته و کاربرد آن حفظ حریم خصوصی داخل خانه بوده است. این حیاط همچنین دارای یک مطبخ و یک سرداب کوچک است. این سرداب در خاک رس ایجاد شده و به دلیل خنکی فضای آن برای نگهداری مواد غذایی در تابستان استفاده می شده است.
13 باب اتاق: این اتاق ها شام اطاق پنج دری و سه دری و تک دری می باشد
ایوان اصلی : این ایوان فضای مشترک بین حیاط بیرونی و حیاط اندرونی می باشد
فضاهای اصلی معماری خانه تاج به طور کلی
چهار سرداب بیرونی، دو سرداب اند رونی، یک بادگیر، شاه نشین، مهتابی، پنج دری، هشتی ورودی، شارم (که دور تا دور باغچهْ طبقه میانی قرار دارد) و بهار خواب ها
خانه تاج به صورت متروکه و مخروبه در مرداد ماه سال ۱۳۸۳ توسط معمار مرمت بناهای تاریخی کاشان سید اکبر حلی خریداری و مرمت و بازسازی شد.
خانه تاج با شماره ۹۰۲۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
آدرس خانه تاج : این خانه در خیابان علوی شهر کاشان واقع شده است.
ارتباط با ما :
